Umay Ana, Türk ve Altay mitolojisinde doğurganlığın, masumiyetin, çocukların, annelerin ve evcil hayvanların koruyucu ilahesidir. Gök Tengri inancının en önemli ve en çok sevilen dişil gücü, yaşam kaynağının ve şefkatin kozmik sembolüdür. Işık saçan, kanatlı ve son derece güzel bir kadın olarak tasvir edilir; Dünya ağacının (Bay Terek) dallarında, güneşin huzmelerinde veya ay ışığında dolaştığına inanılır. Bebekler henüz anne karnındayken onlara ruh (kut) üfler ve doğduktan sonra da görünmez bir koruyucu gibi yanlarında durarak onları hastalıklardan, kötü ruhlardan ve kazalardan esirger. Efsaneye göre, eğer bir bebek uykusunda gülümsüyorsa, bu Umay Ana'nın onunla oynayıp onu sevdiğinin işaretidir; ancak Umay çocuğu terk ederse, çocuğun savunmasız kalıp hastalanacağına ve Erlik'in ruhları tarafından çalınacağına inanılır. Sadece insanları değil, tabiatın uyanışını, tohumların filizlenmesini ve sürülerin çoğalmasını da himaye eder. Savaşçılara annelik şefkatiyle yaklaşır, destanlarda zaman zaman kahramanlara zor anlarında görünerek güç, yön ve umut verir. Kadının, anneliğin ve yaşam enerjisinin Türk kültüründeki kutsallığının mitolojik düzlemdeki en saf temsilidir.
Evrenin yaratılışından beri yaşamın devamlılığını sağlamakla görevlendirilmiştir. O, ilk nefesin, ilk çığlığın ve anne sütündeki kutsallığın ilahi kaynağıdır.
Genç, zarif, etrafına güneş benzeri gümüşi ve altın sarısı ışıklar saçan bir kadın. Başında ışıklı bir hale veya üç boynuzlu/taçlı bir başlık taşır. Omuzlarından süzülen beyaz kanatları vardır. Yüzündeki gülümseme bütün dertleri unutturacak kadar yumuşaktır. Gümüşten örülmüş uzun saçları rüzgarda dalgalanır.
Ülgen
İlahi düzeyde tamamlayıcısı, evrensel iyiliğin eril yönü.
Erlik Han
Yavruları çalmaya çalışan amansız düşmanı.