Autor · 1 dzieł
Urodził się 24 listopada 1632 roku w Amsterdamie. Jego rodzina należała do portugalskich Żydów, którzy uciekli przed inkwizycją do Niderlandów; ojciec, Michael, był kupcem. Matka, Hanna Debora, zmarła, zanim skończył sześć lat. W gminnej szkole Talmud Tora uczył się hebrajskiego i tekstów religijnych, a jako wyrostek pracował w kantorze ojca.
Po śmierci ojca w 1654 roku porzucił handel; w szkole łacińskiej byłego jezuity Franciscusa van den Endena poznał Kartezjusza, nową naukę o przyrodzie i heterodoksyjne kręgi Amsterdamu. Jego poglądy zaniepokoiły gminę: 27 lipca 1656 roku, mając zaledwie dwadzieścia trzy lata, został wyklęty najsurowszym cheremem, jaki portugalska gmina Amsterdamu kiedykolwiek ogłosiła. Przyjął imię Benedictus; wydane w 1663 roku Zasady filozofii Kartezjusza pozostały jedyną książką ogłoszoną za jego życia pod własnym nazwiskiem.
Osiadł w Rijnsburgu pod Lejdą, potem w Voorburgu, wreszcie w Hadze. Utrzymywał się ze szlifowania soczewek do mikroskopów i lunet, o czym korespondował z ówczesnymi optykami, między innymi z Christiaanem Huygensem. W 1670 roku ogłosił bezimiennie Traktat teologiczno-polityczny; w 1674 książkę zakazano. W 1673 roku odrzucił katedrę zaproponowaną mu w Heidelbergu, uznał bowiem, że ograniczyłaby ona wolność myślenia.
Etykę zbudował z definicji, aksjomatów i twierdzeń, w porządku podręcznika geometrii, a o uczuciach mówił bez moralnej nagany, z chłodem należnym zjawiskom przyrody. Nie odważył się jej wydać za życia. Zmarł w Hadze 21 lutego 1677 roku, w wieku czterdziestu czterech lat, na chorobę płuc, którą zaostrzył wdychany latami szklany pył. Przyjaciele wydrukowali jego rękopisy potajemnie jeszcze tego samego roku; jego książki trafiły do czytelników dopiero po jego śmierci.
Pisał w latach, gdy Republika Zjednoczonych Prowincji bogaciła się na handlu i uchodziła za najbardziej tolerancyjny kraj Europy, choć kalwińscy kaznodzieje wciąż zawężali granice tej tolerancji. Racjonalizm Kartezjusza podzielił uniwersytety, a portugalska gmina żydowska w Amsterdamie strzegła własnych granic. Spór republikańskich rządów braci de Witt z orańczykami zakończył się w 1672 roku krwią. W takim otoczeniu Spinoza bronił historycznej lektury Pisma i wolności myśli.
