John Ronald Reuel Tolkien sinh ngày 3 tháng 1 năm 1892 tại Bloemfontein, Nam Phi. Năm 1895, khi mẹ đưa hai con trai trở về Anh, người cha Arthur, một giám đốc ngân hàng, ở lại và qua đời tại đó vào năm sau. Tuổi thơ ông trôi qua giữa vùng quê gần Birmingham. Mẹ ông, bà Mabel, cải sang Công giáo năm 1900; khi bà mất vì bệnh tiểu đường năm 1904, hai anh em được linh mục Francis Morgan giám hộ. Những năm đi học, thứ thật sự cuốn hút ông là các ngôn ngữ cổ và những bảng chữ cái do chính ông đặt ra. Tại Exeter College ở Oxford, ông chuyển từ ngữ văn cổ điển sang tiếng Anh và tốt nghiệp hạng ưu năm 1915. Năm 1916 ông cưới Edith Bratt và cũng trong năm ấy được đưa ra mặt trận Somme với quân hàm sĩ quan. Cơn sốt mắc phải nơi chiến hào đưa ông về lại nước Anh; trong những tháng dưỡng bệnh, ông bắt đầu viết “Sách những truyện đã mất”, tác phẩm về sau trở thành “Silmarillion”. Sau chiến tranh, ông làm việc cho Từ điển tiếng Anh Oxford, giảng dạy ở Leeds, rồi năm 1925 trở lại Oxford với chức giáo sư tiếng Anglo-Saxon. Bài giảng năm 1936 về “Beowulf” của ông mở đường cho việc đọc thiên anh hùng ca ấy như một tác phẩm văn học. “Anh chàng Hobbit”, nảy ra từ câu chuyện ông kể cho các con, ra mắt năm 1937; khi được đề nghị viết phần tiếp theo, một công việc kéo dài hơn mười năm bắt đầu, và “Chúa tể những chiếc nhẫn” được in thành ba tập trong các năm 1954-1955. Tolkien dựng nên ngôn ngữ trước, rồi mới đến những tộc người sẽ nói thứ tiếng ấy; thế giới ông kể có bản đồ riêng, lịch riêng, thi ca riêng. Giọng văn trang trọng tựa vào ngôn ngữ anh hùng ca khiến giới phê bình đứng xa ông rất lâu, còn bạn đọc thì chuyền tay nhau cuốn sách. Edith mất năm 1971; Tolkien qua đời ngày 2 tháng 9 năm 1973 tại Bournemouth và được an táng bên cạnh vợ ở Oxford. “Silmarillion” còn dang dở được người con trai Christopher tập hợp lại và cho in năm 1977.
Giữa thế kỷ 20, nước Anh, trang phục học giả hoặc bộ vest vải tweed, một ông lão với chiếc tẩu thuốc, trong không gian đầy vẻ hàn lâm.