Peyami Safa

Peyami Safa werd op 2 april 1899 geboren in de Istanbulse wijk Gedikpaşa. Zijn naam kreeg hij van de dichter Tevfik Fikret, een vriend van zijn vader. Die vader, İsmail Safa, dichter uit de kring van Servet-i Fünun, stierf in Sivas, waarheen het bewind van Abdülhamid II hem had verbannen; Peyami was anderhalf. Zijn moeder, Server Bedia Hanım, bracht haar twee zoons in armoede groot. De bottuberculose die op zijn negende in zijn rechterarm opdook, liet hem een groot deel van zijn jeugd op ziekenhuisgangen doorbrengen; het Vefa-lyceum, waar hij in 1910 begon, maakte hij niet af. Hij leerde op eigen houtje verder en leerde zichzelf Frans. Op zijn achttiende gaf hij les op een school, in de oorlogsjaren werkte hij bij de posterijen. De verhalen die hij onder de kop Verhalen van de eeuw publiceerde in Yirminci Asır, de krant die hij met zijn oudere broer İlhami maakte, leverden hem zijn eerste lezers op. Daarna werd de pen zijn broodwinning, bij bladen als Tercüman-ı Hakikat, Cumhuriyet en Tan; uit die noodzaak kwamen de populaire romans onder de naam Server Bedi en de reeks rond Cingöz Recai voort. De negende chirurgische zaal (Dokuzuncu Hariciye Koğuşu) uit 1930 maakte van de pijn van een ziekelijke jeugd literatuur en werd het keerpunt. Een jaar later gaf hij in Fatih-Harbiye aan de spanning tussen Oost en West de gedaante van een meisje dat klem zit tussen twee Istanbulse wijken. De felle polemieken met Nâzım Hikmet, met wie hij eerder nog samen publiceerde, zetten hem op een geestelijk front dat hij tot het einde vasthield; in 1953 richtte hij het tijdschrift Türk Düşüncesi op. Drieënveertig jaar lang schreef hij zonder onderbreking. Hij bracht psychologische ontleding, innerlijke monoloog en het debat over ideeën samen de Turkse roman binnen en dreef dat het verst door in De leunstoel van mademoiselle Noraliya en Wij zijn alleen. Van de dood van zijn zoon Merve, die tijdens zijn dienstplicht overleed, kwam hij niet meer los; op 15 juni 1961 stierf hij in Istanbul en werd hij begraven op Edirnekapı.