Yakup Kadri Karaosmanoğlu

Yakup Kadri Karaosmanoğlu werd op 27 maart 1889 in Caïro geboren. Zijn vader, Abdülkadir Bey, stamde uit de Karaosmanzade, een oud notabelengeslacht uit Manisa; zijn moeder heette İkbal Hanım. Toen hij zes was verhuisde het gezin naar Manisa, waar hij naar school ging; later zette hij zijn opleiding voort op de middelbare school in İzmir. Na de dood van zijn vader keerde het gezin terug naar Egypte en voltooide hij zijn schooltijd op een Franse school in Alexandrië. In 1908 kwam hij naar Istanbul en schreef zich in voor rechten, maar hij studeerde nooit af. Een jaar later behoorde hij tot de oprichters van de literaire kring Fecr-i Âti; zijn eerste stukken verschenen in de tijdschriften van die groep. Tuberculose hield hem drie jaar in Zwitserland. Terug in Istanbul schreef hij voor de krant İkdam en publiceerde hij Kiralık Konak ('Het huis te huur'), dat de ondergang van het rijk toont in drie generaties van één huishouden; zijn prozagedichten bundelde hij in Erenlerin Bağından. In 1921 trok hij met de commissie die de oorlogsgruwelen onderzocht door West-Anatolië en zag hij de verwoeste dorpen; die reis veranderde de richting van zijn werk. Onder de republiek zat hij in het parlement voor Mardin en daarna voor Manisa, en in 1932 was hij medeoprichter van het tijdschrift Kadro. Uit die jaren stammen Yaban ('De vreemde'), over de kloof tussen intellectueel en boer, en Ankara, over het ontstaan van de nieuwe hoofdstad. Vanaf 1934 was hij ambassadeur in Tirana, Praag, Den Haag, Bern en Teheran. Zijn taal was kaal en op waarneming gebouwd; de roman zag hij als instrument van maatschappelijke analyse en hij gaf het Turkse proza een historische ruggengraat. In Panorama maakte hij de balans op van de generaties die van rijk naar republiek overgingen, en in zijn memoires noteerde hij ook zijn eigen tegenstrijdigheden. In 1961 keerde hij terug in het parlement, in 1965 verliet hij de politiek. Hij stierf op 13 december 1974 in Ankara en werd begraven op de Yahya Efendi-begraafplaats in Beşiktaş.