Ivan Sergeyevich Turgenev sinh năm 1818 tại Oryol, là con trai thứ hai của một gia đình quý tộc giàu có. Cha ông là đại tá kỵ binh; ruộng đất và nông nô nằm trong tay người mẹ, Varvara Lutovinova, một phụ nữ tính khí nghiệt ngã. Tuổi thơ ông trôi qua ở điền trang Spasskoye của gia đình, trong ngôi nhà chỉ nói tiếng Pháp; tiếng Nga ông học chủ yếu từ những người hầu. Việc học bắt đầu ở Đại học Moskva được ông tiếp tục tại Peterburg, rồi ông sang Berlin nghe giảng triết học. Ông bước vào văn chương bằng thơ: trường ca “Parasha” in năm 1843 lần đầu đưa tên ông đến với người đọc. Cũng năm ấy ông gặp nữ ca sĩ Pauline Viardot sang Peterburg lưu diễn; mối gắn bó ấy kéo dài suốt đời và buộc ông vào châu Âu. Những truyện làng quê ông đăng trên các tạp chí từ năm 1847 được tập hợp thành sách năm 1852 với nhan đề Bút ký người đi săn; gương mặt thường ngày của chế độ nông nô hiện ra trong đó đã vang xa. Năm 1852, bài điếu văn viết cho Gogol không qua được kiểm duyệt khiến ông bị giam một tháng, sau đó bị quản thúc ở Spasskoye; trong thời gian bị giam ông viết Mumu. Sau Rudin, Tổ quý tộc và Đêm trước, năm 1862 Cha và con ra đời. Thái độ “hư vô chủ nghĩa” của Bazarov làm phật lòng cả những người cấp tiến trẻ tuổi lẫn thế hệ cũ; cuộc tranh cãi quanh cuốn sách đẩy Turgenev rời xa nước Nga. Ông sống ở Baden-Baden, về sau ở gần Paris. Văn ông chừng mực và tin vào chi tiết; ông đan tả cảnh thiên nhiên vào tâm trạng nhân vật và dẫn dắt tranh luận mà không cao giọng. Chính ông là người đưa tiểu thuyết Nga đến Tây Âu: ông kết bạn với Flaubert và Zola, năm 1879 nhận bằng tiến sĩ danh dự của Oxford. Năm 1877 ông cho in cuốn tiểu thuyết cuối cùng, Đất hoang. Ngày 3 tháng 9 năm 1883, ông qua đời vì ung thư tại Bougival gần Paris; thi hài được đưa về Nga và an táng tại nghĩa trang Volkovo ở Peterburg.
Giữa thế kỷ 19, râu xám được chăm chút kỹ lưỡng, mặc áo khoác cổ cao, trang phục trí thức kiểu châu Âu, là người đàn ông trung niên chững chạc.