Lev Tolstoy

Lev Nikolayevich Tolstoy sinh năm 1828 tại Yasnaya Polyana, điền trang của gia đình gần Tula, trong một dòng dõi quý tộc lâu đời. Ông mất mẹ khi chưa tròn hai tuổi và mất cha năm lên chín, rồi lớn lên trong vòng tay họ hàng. Ở Đại học Kazan, ông học các ngôn ngữ phương Đông rồi chuyển sang luật, nhưng bỏ dở không lấy bằng và trở về đất đai của gia đình. Yasnaya Polyana vẫn là nơi ông trở lại suốt cả đời.

Năm 1851, ông gia nhập một lữ đoàn pháo binh và lên đường sang Kavkaz; những năm quân ngũ đưa ông đến gần với việc viết. Cuốn sách đầu tiên, «Thời thơ ấu», in năm 1852 trên tạp chí «Người đương thời» và làm nên tên tuổi ông; tiếp đó là «Thời niên thiếu» và «Thời thanh niên». Trong Chiến tranh Krym, ông có mặt ở Sevastopol bị vây hãm; «Những câu chuyện Sevastopol» ra đời từ đó gây chú ý bởi cái nhìn về chiến tranh đã lột bỏ mọi trang sức anh hùng.

Năm 1859, ông mở tại điền trang một trường học cho con em nông dân. Năm 1862, ông cưới Sofya Andreyevna Bers; họ có mười ba người con. «Chiến tranh và Hòa bình» rồi «Anna Karenina» được viết trong những năm ấy. Cuộc khủng hoảng đức tin đến sau «Anna Karenina» được ông kể lại trong «Lời sám hối», và ông ngả về một học thuyết chối bỏ sở hữu, giáo hội và bạo lực nhà nước. Năm 1901, Giáo hội Chính thống Nga rút phép thông công của ông.

Ở những truyện vừa thời kỳ cuối, «Cái chết của Ivan Ilyich» và «Hadji Murat», lối viết chất chồng chi tiết cho đến khi thế giới bên trong một con người mở ra đã đạt đến hình thái đậm đặc nhất. Cách kể thấm vào ý thức nhân vật của ông đã đổi thay thước đo về những gì một cuốn tiểu thuyết có thể làm; ý tưởng kháng cự mà không dùng bạo lực vang vọng cả bên ngoài nước Nga, đến tận Gandhi. Mùa thu năm 1910, ông lặng lẽ rời nhà, ngã bệnh dọc đường và qua đời tại ga Astapovo. «Hadji Murat» được xuất bản sau khi ông mất.