Karakterler

Arthur Danto

Arthur Coleman Danto werd op 1 januari 1924 geboren in Ann Arbor, Michigan, en groeide op in Detroit. Zijn vader, Samuel Budd Danto, was tandarts; thuis heerste de ingetogen toon van het reformjodendom. Van 1943 tot 1946 diende hij in de Tweede Wereldoorlog in het leger, gelegerd in Noord-Afrika en Italië, en hij kwam terug met het vaste plan kunstenaar te worden. Aan Wayne University in Detroit studeerde hij kunst en geschiedenis en vanaf 1947 drukte hij expressionistische prenten. Daarna ging hij filosofie doen aan Columbia; met een Fulbright-beurs volgde hij in 1949-1950 in Parijs de colleges van Jean Wahl. In 1951 keerde hij als docent terug naar Columbia. Zijn houtsneden hingen in de jaren vijftig in het Art Institute of Chicago en de National Gallery of Art, maar na een solotentoonstelling in 1960 stopte hij met kunst maken. De ommekeer kwam in 1964. In de Stable Gallery zag hij Andy Warhols Brillo-dozen en schreef hij ‘De kunstwereld’: wat een voorwerp tot kunstwerk maakt is geen zichtbare eigenschap, maar de theorie en de geschiedenis eromheen. Een jaar later verschenen ‘Nietzsche’ en ‘Analytische geschiedfilosofie’; hij las Nietzsche niet als een verstrooide aforist, maar als een consequente denker. Van 1984 tot 2009 schreef hij kunstkritiek voor The Nation, in een stem die filosofische precisie verbond met alledaags kijken en nooit haar humor verloor. Het idee van het ‘einde van de kunst’, uitgewerkt in ‘De transfiguratie van het alledaagse’ en ‘Na het einde van de kunst’, hield in dat één lijn van vooruitgang zich had gesloten en een meervoudige tijd was begonnen waarin alles kunst kan zijn. In 1990 kreeg hij de National Book Critics Circle Award voor kritiek. Hij stierf op 25 oktober 2013 in Manhattan aan hartfalen.

Arthur Schopenhauer

Een Duitse filosoof; Schopenhauer plaatste de concepten 'wil' en 'voorstelling' in het centrum van zijn filosofie. Hij baseert het bestaan van het universum niet op rationele logica, maar op een blinde en pijnlijke wil om te leven die nooit bevredigd kan worden. Zijn pessimistische filosofie, die een ontsnapping aan het leven en dit lijden zoekt in het 'Nirvana' of in zuivere esthetische contemplatie, was aanvankelijk een toevluchtsoord voor Nietzsche, maar werd later vervloekt als een 'ziekte' waartegen Nietzsche streed.

Friedrich Nietzsche

Geboren in 1844 in Röcken in een protestants gezin. Hij verloor zijn vader op jonge leeftijd en werd opgevoed in een huishouden dat werd gedomineerd door vrouwen. Met zijn briljante intellect werd hij op zeer jonge leeftijd hoogleraar filologie aan de Universiteit van Bazel. Ondanks het gevecht tegen ernstige lichamelijke kwalen, migraineaanvallen en eenzaamheid gedurende zijn hele leven, schreef hij enkele van de meest diepgaande en levensbevestigende werken in de geschiedenis van de filosofie. Hij verwierp de traditionele moraal, religie en het westerse rationalisme en beschouwde deze als ziekelijk. Hij voorzag de crisis van het nihilisme en formuleerde de concepten 'wil tot macht', 'Übermensch' en 'eeuwige wederkeer' om deze te overwinnen. Hij kreeg een zenuwinzinking in 1889 en bracht de laatste 11 jaar van zijn leven door in stilte.

Plato

Hij werd omstreeks 427 v.Chr. geboren in Athene, in een van de oudste families van de stad. De lijn van zijn vader Ariston werd in de overlevering teruggevoerd op Poseidon, die van zijn moeder Periktione op de wetgever Solon. Zijn eigenlijke naam zou Aristokles zijn geweest; Plato noemde men hem om zijn brede schouders. Zijn vader verloor hij vroeg; toen zijn moeder met haar oom Pyrilampes trouwde, bracht hij zijn jeugd in dat huis door. Hij kreeg volledig de opleiding in poëzie, retorica en gymnastiek die van een Atheense edelman werd verwacht. De hartstocht van zijn jonge jaren was de politiek. Wat zijn verwanten Kritias en Charmides onder het bewind van de Dertig deden, en daarna het doodvonnis dat de herstelde democratie in 399 v.Chr. over Socrates uitsprak, brachten hem voorgoed van die weg af. Het proces tegen de leermeester die hij jarenlang had gevolgd, legde hij vast in De apologie van Socrates; die tekst is tegelijk een getuigenis en een rekening die de stad wordt voorgelegd. Na de dood van Socrates bleef hij lang weg uit Athene: hij ging naar Megara, naar Zuid-Italië, naar Sicilië en, volgens sommige verhalen, naar Egypte, en leerde de pythagoreeërs en Archytas van Tarente kennen. Rond zijn veertigste keerde hij terug en stichtte hij buiten de stad, in het bos van Akademos, zijn eigen school, de Academie. Overtuigd dat de filosofie het bestuur kon rechtzetten, reisde hij driemaal naar Syracuse; zijn poging de jonge tiran Dionysius II op te voeden eindigde in wantrouwen en huisarrest. Zijn denken bouwde hij niet op in verhandelingen, maar via mensen die spreken. In De staat wordt de vraag wat rechtvaardigheid is nooit met een kant-en-klare definitie afgedaan: zij wordt gezocht binnen een gesprek dat met vragen vooruitkomt, en de lezer volgt niet de uitkomst, maar het denken zelf. Hij stierf in 348/347 v.Chr. in Athene; de Academie die hij had gesticht bleef eeuwenlang open.

Richard Wagner

Duitse componist en musicus. Tijdens Nietzsche's jeugd bood zijn muziek, die ernaar streefde kunst naar het niveau van de oude Griekse tragedie te tillen, de filosoof grote hoop, maar later werd hij een van Nietzsche's grootste intellectuele vijanden toen hij afdwaalde richting christelijke thema's, Duits nationalisme en antisemitisme.

Socrates

De beroemdste filosoof van het oude Griekenland en een symbool van de rede. Volgens Nietzsche was Socrates de eerste misleide filosoof die, door instincten en de dionysische aard van de tragedie te vernietigen, de rede tot maatstaf van alle dingen maakte. Die immense en schitterende scheppingskracht in de Griekse cultuur werd verstoord door zijn zoektocht naar dialectiek en rationele moraal; in Nietzsche's ogen werd Socrates de vader van het rationalistische verval dat het Westen naar het nihilisme sleepte.

Zarathoestra

Het profetische personage gecreëerd door Nietzsche in zijn werk 'Aldus sprak Zarathoestra'. Verwijzend naar de historische Zarathoestra als degene die het dualisme tussen goed en kwaad introduceerde, is hij gekozen als de persoon om deze fout te corrigeren. Nadat hij tien jaar alleen in de bergen heeft verbleven en vervuld is geraakt van wijsheid, daalt hij af onder de mensen om aan te kondigen dat God dood is, om te spreken over de Übermensch en te verkondigen dat alles eeuwig zal terugkeren.